BLOOM TAKSONOMİSİ
BLOOM TAKSONOMİSİ
1956 yılında Chicago Üniversitesi profesörü, Benjamin Bloom’un ‘Eğitsel Hedeflerin Taksonomisi’ olarak açıkladığı çalışma ile uzun yıllar eğitim sisteminde öğrencilerin algı ve öğrenme yapılarını geliştirerek üst düzeye çıkarılmak üzere yararlanılmıştır.
Bloom öncelikle her öğrencinin algı yapısının farklı olduğunu bilerek okul, kurs gibi toplu eğitim verilen yerlerde bu farklılığın etkilerini en aza düşürmek ve bunu çocuk,aile,toplum için faydalı hale getirmek üzere çalışmalara başlamıştır. Bloom modelini oluşturan temel şey; öğrenciye etki eden kişisel algılama farklılıklarını kontrol altında tutarak öğretimin niteliğinin kontrol edilebilmesidir. Bu model ek çaba ve zaman ile her öğrencinin verilmek istenilen bilgiye ulaşmasının mümkün olduğunu göstermektedir. Bunun içinde 3 temel değişken vardır;öğrenci nitelikleri,öğretim hizmetinin niteliği,öğrenme ürünleri.
Bloom taksonomisi de öğrenmenin birden fazla çeşidi olduğunu söyler ve eğitim aktivitelerinin üç alanını şöyle belirler;
1. Bilişsel taksonomi yani zihinsel aktiviteler
2. Duygusal alan yani duygusal ve tavırlardaki aktiviteler
3. Psikomotor yani fiziksel aktiviteler
2. Duygusal alan yani duygusal ve tavırlardaki aktiviteler
3. Psikomotor yani fiziksel aktiviteler
Bloom Taksonomisinin amacını anladığımıza göre şimdi içeriği hakkında detaylara değinmeliyiz. Sırasıyla eğitim aktivitelerini ele alalım;
1. BİLİŞSEL TAKSONOMİ
Bu taksonomi çeşidi bilgi ve zihinsel becerilerin gelişimini içerir. Bloom’a göre öğrencilerin düşünme seviyeleri en basitten en karışığa doğru altı seviyeden oluşmaktadır.
Bilgi : Önceden edinilen bilginin hatırlanması ve tanımlanması yani geri çağırınım olarak adlandırılabilir.
Kavrama : Yorumlama,başka sözcüklerle tanımlama,diğer biçimdeki malzeme ve materyallere dönüştürme ,problem yorumu olarak özetlenebilir.
Uygulama : Önceden edinilen bir bilgiyi yeni koşullarda kullanabilmek olarak özetlenebilir.Matematik problemlerini bu kategoride ele alabiliriz.
Analiz : Elde olan verilerden mantıklı çıkarımlar yaparak çözmek,sonuç odaklı inceleme işlemi yapmak olarak özetlenebilir.
Sentez : Parçaları birleştirerek bütüne ulaşmak olarak adlandırılabilir.
Değerlendirme : Sorgulama diyebiliriz kısaca,bir bilgiyi doğru kriterleri seçerek sorgulamak.
Kavrama : Yorumlama,başka sözcüklerle tanımlama,diğer biçimdeki malzeme ve materyallere dönüştürme ,problem yorumu olarak özetlenebilir.
Uygulama : Önceden edinilen bir bilgiyi yeni koşullarda kullanabilmek olarak özetlenebilir.Matematik problemlerini bu kategoride ele alabiliriz.
Analiz : Elde olan verilerden mantıklı çıkarımlar yaparak çözmek,sonuç odaklı inceleme işlemi yapmak olarak özetlenebilir.
Sentez : Parçaları birleştirerek bütüne ulaşmak olarak adlandırılabilir.
Değerlendirme : Sorgulama diyebiliriz kısaca,bir bilgiyi doğru kriterleri seçerek sorgulamak.
2. DUYGUSAL TAKSONOMİ
Bu alanı değerlendirirken hislerin,tavırların,motivasyon ve heyecan gibi duygusal halleri içerdiğini bilmeliyiz.
Bu alanın sınıflandırılması da şu şekilde oluyor; alma olgusu,olguya cevapvermek, değerlendirmek, organizasyon ve karakterize etmek.
Alma Olgusu : Seçicilikte dikkat, farkındalık.
Olguya cevap vermek : Edinilen bilgiye dair sorulara yanıt vermek,cevaplamada itaat.
Değerlendirmek : Sosyal çevrede varlığını planlarıyla gösterir, sonuca ulaşmak için plan yapar,başlatır,sürdürür,takip eder
Organizasyon : Değerleri karşılaştırma,değerlendirme ve sentez yapmak
Karakterize etmek : Grup çalışmalarında başarılı,bağımsız çalışmada güven duyan tavırda,davranışlarını kontrol eder.
Olguya cevap vermek : Edinilen bilgiye dair sorulara yanıt vermek,cevaplamada itaat.
Değerlendirmek : Sosyal çevrede varlığını planlarıyla gösterir, sonuca ulaşmak için plan yapar,başlatır,sürdürür,takip eder
Organizasyon : Değerleri karşılaştırma,değerlendirme ve sentez yapmak
Karakterize etmek : Grup çalışmalarında başarılı,bağımsız çalışmada güven duyan tavırda,davranışlarını kontrol eder.
3. PSİKOMOTOR ALAN
Algı : Kısaca bir adım sonrasını tahmin etme olarak adlandırabiliriz ya da adım-sonuç ilişkisini kurabilmek
Yerleştirmek : Üretme sürecinin adımlarını sırasıyla belirler, hareket etmeye hazırlık denebilir.
Güdümlü yanıt : Pratik yapmak, deneyimlemek olarak özetlenebilir.
Mekanizma : Yeni öğrenilecek olan bilgiyi ve beceriyi kavramada ara safha olarak adlandırılır.
Karmaşık açık cevap : Edinmiş olduğu bilgilerle yeni bilgileri harmanlayarak otomatik performansla direk hareket etmek.
İcat etme : Edinmiş olduğu verilerle yeni verilere ulaşmak.
Yerleştirmek : Üretme sürecinin adımlarını sırasıyla belirler, hareket etmeye hazırlık denebilir.
Güdümlü yanıt : Pratik yapmak, deneyimlemek olarak özetlenebilir.
Mekanizma : Yeni öğrenilecek olan bilgiyi ve beceriyi kavramada ara safha olarak adlandırılır.
Karmaşık açık cevap : Edinmiş olduğu bilgilerle yeni bilgileri harmanlayarak otomatik performansla direk hareket etmek.
İcat etme : Edinmiş olduğu verilerle yeni verilere ulaşmak.
BLOOM TAKSONOMİSİ
YENİLENMİŞ HALİ
Taksonominin ortaya çıkış yılı olan 1956
yılından bugüne her alanda pek çok değişiklik ve yenilik gerçekleşti. Bu
değişim ve yeniliklerin “eğitim” kavramını etkilemesi de kaçınılmazdı. Bugün
eğitimciler “öğretme ve öğrenmenin” düşünmekten daha fazlasını içerdiği kabul
ediyor. Bloom Taksonomisi; üst düzey bilişsel bilgileri tam olarak ifade
edememesi, güncel bazı meselelerin taksonomi ile bağdaştırılamaması ve
değerlendirme basamağında ortaya çıkan güçlükler gibi nedenlerden ötürü
Anderson ve Krathwohl önderliğinde bir çalışma grubu tarafından revize edildi
ve günün ihtiyaçlarına cevap veren bir hale getirildi.
NEDEN YENİLENMİŞTİR?
1956 yılından itibaren yenilik ve
değişiklik kavramı "eğitim" kavramını etkilemiştir. Bloom
Taksonomisi; üst düzey bilişsel bilgileri tam olarak ifade edememesi, güncel
bazı meselelerin taksonomi ile bağdaştırılamaması ve değerlendirme basamağında
ortaya çıkan güçlükler gibi nedenlerden ötürü Anderson ve Krathwohl
önderliğinde bir çalışma grubu tarafından değişim sürecine uğradı ve günün
ihtiyaçlarına cevap veren bir hale getirildi.
BLOOM DİJİTAL TAKSONOMİSİ
Bloom'un
bilişsel taksonomisi altı kattan oluşmaktadır. Eğitimde öğrencilerin üst düzey
düşünme becerilerini geliştirmek ve teşvik etmek için kullanılmaktadır.
Bloom taksonomisi, en basit bilişsel öğrenmeden en derin öğrenmeye doğru altı
seviyeden oluşmaktadır. Bloom öğrenme sürecinde her öğrencinin algısının
farklı olduğunu savunmuştur. Buna bağlı olarak bireylerin düşünme seviyelerinde
de farklılıklar olacağını düşünerek çalışmalar yapmıştır. Bu düşünme
seviyeleri bilişsel alana göre sınıflandırarak Bloom Taksonomisini günümüz
eğitsel uygulamalarına uyarlamıştır. Bu çalışmaların tamamına "Bloom
Dijital Taksonomisi" denilmektedir.
Kaynakça:
http://tebesirtozu.blogcu.com/b-bloom-taksonomisinin-revize-edilmis-hali-hakkinda-makaleler/13101412
0 yorum: